serwis inżynierii i ochrony środowiska
GreenWorld

Jakość powietrza i klimatu - 2024 wg WMO

Błędne koło zmian klimatycznych, pożary lasów i zanieczyszczenia powietrza wywierają coraz bardziej negatywny wpływ na zdrowie ludzi, ekosystemy i rolnictwo — wynika z nowego raportu Światowej Organizacji Meteorologicznej (WMO). „Zmiany klimatu i jakość powietrza nie mogą być traktowane oddzielnie. Idą ręka w rękę i należy się nimi zająć razem. Byłoby to korzystne dla zdrowia naszej planety, jej mieszkańców i naszych gospodarek, gdybyśmy uznali współzależność i działali odpowiednio” — powiedział zastępca sekretarza generalnego WMO Ko Barrett.
Globalne stężenie cząstek stałych w 2023 r. 

Cząstki stałe PM2,5 (tj. o średnicy 2,5 mikrometra lub mniejszej) stanowią poważne zagrożenie dla zdrowia, w szczególności jeśli są wdychane przez długi czas. Źródłami są emisje ze spalania paliw kopalnych, pożary lasów i unoszony przez wiatr pustynny pył. Cząstki stałe mają ogromny wpływ nie tylko na zdrowie, ale także na rolnictwo. Mogą zmniejszyć wydajność upraw na obszarach, na których maksymalizacja plonów ma kluczowe znaczenie dla wyżywienia populacji. Globalne punkty zapalne obejmują obszary rolnicze w Afryce Środkowej, Chinach, Indiach, Pakistanie i Azji Południowo-Wschodniej. Dowody eksperymentalne z Chin i Indii wskazują, że cząstki stałe mogą zmniejszyć plony upraw nawet o 15% na obszarach silnie zanieczyszczonych. Zmniejszają ilość światła słonecznego docierającego do powierzchni liści i fizycznie blokują aparaty szparkowe liści, które regulują wymianę pary wodnej i dwutlenku węgla z atmosferą. Samo rolnictwo jest głównym czynnikiem przyczyniającym się do powstawania PM poprzez uwalnianie cząstek i ich prekursorów poprzez wypalanie ściernisk, stosowanie nawozów i pestycydów, uprawę roli, zbiory oraz przechowywanie i wykorzystywanie obornika.

Pożary

W 2023 r. na półkuli północnej i południowej wystąpiły sezony hiperaktywnych pożarów lasów. Istnieje wiele różnych przyczyn pożarów lasów, w tym zarządzanie gruntami i działania człowieka (zarówno przypadkowe, jak i podpalenia). Jednak zmiany klimatyczne odgrywają również pośrednią rolę, zwiększając częstotliwość i intensywność fal upałów oraz przedłużając suszę. Warunki te zwiększają ryzyko i prawdopodobieństwo rozprzestrzeniania się pożarów lasów, co z kolei ma duży wpływ na jakość powietrza. „Dym z pożarów lasów zawiera szkodliwą mieszankę chemikaliów, która wpływa nie tylko na jakość powietrza i zdrowie, ale także uszkadza rośliny, ekosystemy i uprawy – i prowadzi do większej emisji dwutlenku węgla, a tym samym większej ilości gazów cieplarnianych w atmosferze” – mówi dr Lorenzo Labrador, naukowiec WMO w sieci Global Atmosphere Watch. Sezon pożarów lasów w 2023 r. ustanowił w Kanadzie rekordowy okres w skali dekady pod względem całkowitej powierzchni spalonych lasów, z siedmiokrotnie większą liczbą hektarów niż średnia z lat 1990–2013, zgodnie z danymi Canadian National Fire Database. Wiele dużych i uporczywych pożarów płonęło od pierwszego tygodnia maja w zachodniej Kanadzie (gdzie było niezwykle ciepło i sucho) do końca września. Doprowadziło to do pogorszenia jakości powietrza we wschodniej Kanadzie i północno-wschodnich Stanach Zjednoczonych, szczególnie w Nowym Jorku (na początku czerwca). Dym został przeniesiony przez północny Ocean Atlantycki aż do południowej Grenlandii i Europy Zachodniej. Skutkowało to skumulowaną całkowitą emisją cząstek stałych i dwutlenku węgla znacznie przekraczającą średnią roczną z co najmniej ostatnich 20 lat.

O czym również jest mowa w biuletynie Air Quality and Climate?

O aerobiologii. Dokładne i aktualne informacje o stężeniach tzw. „pierwotnych aerozoli biologicznych” (tj. pyłków roślin, zarodników grzybów, bakterii itp.) są bardzo pożądane przez lekarzy i alergików, przemysł rolny i leśny oraz badaczy zmian klimatu, bioróżnorodności i jakości powietrza, aby wymienić tylko kilka. Bioaerozole odgrywają ważną rolę w badaniach klimatu: roślinność jest jednym z najbardziej wrażliwych wskaźników zmian klimatu. Zmiany bioróżnorodności oraz czas kwitnienia roślin, intensywność i wzorce rozmieszczenia są wrażliwe na warunki meteorologiczne. W ciągu ostatnich kilku lat, dzięki postępowi technologicznemu, nowe technologie umożliwiły uzyskanie informacji o stężeniach bioaerozoli w czasie rzeczywistym. Te nowe techniki otwierają zupełnie nowe możliwości dla szerokiego grona interesariuszy zainteresowanych bioaerozolami.

źródło: World Meteorological Organization (WMO)