Rekordowe ceny, niedobory paliw,
rosnące ubóstwo, spowolnienie gospodarcze
pierwszy prawdziwie globalny kryzys gospodarczy

Globalny kryzys energetyczny

Jak rozpoczął się kryzys energetyczny, jak światowe rynki energii wpływają na nasze codzienne życie i co robią z tym rządy?
Rynki energii zaczęły się zacieśniać w 2021 r. z powodu różnych czynników, w tym niezwykle szybkiego ożywienia gospodarczego po pandemii. Jednak po inwazji Rosji na Ukrainę w lutym 2022 r. sytuacja dramatycznie przekształciła się w pełnoobjawowy globalny kryzys energetyczny. Cena gazu ziemnego osiągnęła rekordowy poziom, a w rezultacie również energii elektrycznej na niektórych rynkach. Ceny ropy osiągnęły najwyższy poziom od 2008 roku. Wyższe ceny energii przyczyniły się do boleśnie wysokiej inflacji, popchnęły rodziny w ubóstwo, zmusiły niektóre fabryki do ograniczenia produkcji lub nawet ich zamknięcia, a także spowolniły wzrost gospodarczy do tego stopnia, że niektóre kraje zmierzają w kierunku głębokiej recesji. Europa, której dostawy gazu są wyjątkowo wrażliwe ze względu na historyczną zależność od Rosji, tej zimy może stanąć w obliczu reglamentacji gazu, podczas gdy wiele gospodarek wschodzących odnotowuje znacznie wyższe rachunki za import energii i niedobory paliw. Chociaż dzisiejszy kryzys energetyczny ma pewne podobieństwa z szokami naftowymi z lat 70., istnieją istotne różnice. Dzisiejszy kryzys dotyczy wszystkich paliw kopalnych, podczas gdy szoki cenowe z lat 70. ograniczały się głównie do ropy naftowej w czasie, gdy światowa gospodarka była znacznie bardziej zależna od ropy, a mniej od gazu. Cała gospodarka światowa jest ze sobą znacznie bardziej powiązana niż 50 lat temu, co potęguje jej wpływ. Dlatego możemy to nazwać pierwszym prawdziwie globalnym kryzysem energetycznym. Niektóre gazochłonne zakłady produkcyjne w Europie ograniczyły produkcję, ponieważ nie stać ich na dalsze funkcjonowanie, podczas gdy w niektórych w Chinach po prostu odcięto zasilanie. W gospodarkach wschodzących i rozwijających się, gdzie część budżetów gospodarstw domowych przeznaczona na energię i żywność jest już duża, wyższe rachunki za energię zwiększyły skrajne ubóstwo i zahamowały postęp w osiąganiu powszechnego i przystępnego cenowo dostępu do energii. Nawet w gospodarkach rozwiniętych rosnące ceny mają wpływ na gospodarstwa domowe znajdujące się w trudnej sytuacji i powodują znaczne napięcia gospodarcze, społeczne i polityczne. W niektórych kręgach obwinia się politykę klimatyczną za przyczynienie się do niedawnego wzrostu cen energii, ale nie ma na to dowodów. W rzeczywistości większa podaż czystych źródeł energii i technologii chroniłaby konsumentów i częściowo złagodziła presję na wzrost cen paliw □